Blog van Gon Een kijkje in de organisatie ‹ terug naar overzicht

Is 2019 het kanteljaar?

14 februari 2019

Gaat 2019 het kanteljaar worden in het sociaal domein? Je zou het wensen. De studie van Bredewold e.a. (2018) over de verhuizing van de verzorgingsstaat en het rapport van het CPB (januari 2019) over de niet-intredende daling van zorgkosten, ondanks de inrichting van sociale wijkteams, geven aanleiding genoeg. Het probleem dat zich voordoet, is dat we niet in de goede hoek naar de oplossing zoeken.

We (overheden, maatschappelijke organisaties, initiatiefrijke burgers) wíllen wel veranderen, maar de verandering krijgt te vaak de vorm van een organisatievraagstuk. De genoemde studies laten zien dat nieuwe organisatorische concepten vaak het doel voorbij schieten. Misschien komt dat wel omdat deze concepten ervan uitgaan dat de nieuwe werkelijkheid maakbaar en stuurbaar is, op een manier zoals ook de oude vorm van hulpverlening dat was. Als je alle onderdeeltjes maar goed beetpakt, gewenste output definieert, formuleert wie welk aandeel mag leveren, zorgaanbieders dwingt met heel scherpe aanbiedingen te komen, en dat alles dichter bij de burger organiseert; dat je dán transformeert.

Maar de weerbarstige werkelijkheid is dat we op deze manier een verouderde logica blijven hanteren en oude principes op het sociaal domein blijven plakken. De complexiteit in het sociaal domein is veel groter dan met een strakke managerial sturing aan te pakken is. Er is juist behoefte aan een hoog adaptief vermogen, aan flexibele grenzen tussen domeinen. Niet aan goed scharnierende ketensamenwerking, maar aan een brede, op de maat van kinderen, jongeren en volwassenen ingerichte benadering, zonder dat problemen worden overgedragen van de ene naar de andere hulpverlener. Er bestaat behoefte aan een nabije, presente aanpak, die niet in prestatie-indicatoren is te omvatten, tenzij je die zo inricht dat daadwerkelijk de impact voor het individu zichtbaar wordt. Dat is heel iets anders dan antwoord geven op de vraag welke ‘voorziening’ is geleverd. De opdracht zou moeten zijn om samen met inwoners van buurten en wijken meedoen mogelijk te maken, en op een zo eenvoudig als mogelijke wijze eventuele belemmeringen daartoe weg te nemen. Dat betekent: tijd nemen voor het echte verhaal en dan doet wat nodig is. Dat is toch nog steeds heel iets anders dan wat in de meeste sociale teams gebeurt: een ‘efficiënt’ proces inrichten om mensen hun hulpvraag te laten stellen en dan kijken in welk zorgaanbod die hulpvraag omgebouwd kan worden. Dat is een ‘nieuw’ proces inrichten op basis van verouderde uitgangspunten.

Maar ik zie het nog onvoldoende, die kanteling. En het grote risico is: als straks de terechte analyse wordt gemaakt dat ‘we’ er nog niet zijn met die transformatie, dat we dan in een controle- en regelreflex nog meer oud gedrag gaan bevorderen. In plaats van doorpakken door echt te durven loslaten en burgers de ruimte te geven voor eigen regie. Op het zélf formuleren van hun dromen, en het inzetten van de eigen hulpbronnen. En de professionals de ruimte te geven voor het maatwerk dat daarbij past en te investeren in het vakmanschap dat daarvoor nodig is.

categorieën:

Nog geen reacties

Plaats een reactie

Naam
E-mail
Reactie