Blog van Gon Een kijkje in de organisatie ‹ terug naar overzicht

"Wat is er aan de hand in onze samenleving?"

24 augustus 2017

Terug van vakantie werd ik geïnterviewd over het sociaal werk. De eerste vraag die werd gesteld luidde: Wat vind jij de belangrijkste maatschappelijke vraagstukken van dit moment? Oei, even een erg brede vraag. Op de tast probeerde ik te antwoorden. Er kwamen drie beelden op, aangereikt door het nieuws van de laatste weken.

Iedereen aan het Wilhelmus
Op de formatietafel ligt een voorstel om het Wilhelmus actief onder onze kinderen uit te dragen. Dat is een reflectie op onze zoektocht naar identiteit; wie zijn we, wat bindt ons, wat wil onze samenleving? We lijken op zoek naar antwoorden en meer eenduidigheid, daar waar nog niet zo heel lang geleden veel Nederlanders juist blij waren bij de gedachte dat we daar helemaal geen antwoord op kunnen geven. Omdat we zo van elkaar verschillen, en juist erg tolerant staan ten opzichte van die diversiteit.

Met zijn allen actief
Een tweede beeld, getroffen door de zomerkranten: Wat zijn we actief met z’n allen. Het stikt van de (muziek)festivals, gedragen door honderden, duizenden, wat zeg ik, tienduizenden vrijwilligers. Braderieën, nostalgische dagen, historische wandeltochten. Allemaal vormgegeven door actieve burgers. We willen iets betekenen, we doen dat samen, en we draaien onze hand niet om voor het stukslaan van honderden uren aan vrijwillige inzet. Er is dus heel veel vitaliteit en bereidheid voor elkaar en met elkaar iets te doen. En blijkbaar een grote drang naar verstrooiing en vertier.

Hardnekkige scheidslijn
Het derde beeld dat mij trof was het bericht, in de krant en op social media, dat armoede onder kinderen, ook in mijn woonplaats, opnieuw is toegenomen. Dat reflecteert het voortbestaan van een hardnekkige scheidslijn, die contrasteert met de vrolijke studenten die deze week rondfietsend en feestend de introductieperiode begonnen zijn.

Aanslag op toeristen
Een dag na het interview reden jonge terroristen uit naam van Allah in op toeristen op de Ramblas in Barcelona. Een gruwelijke daad die ons nauwelijks meer shockeert. Alles went, blijkbaar.

Gezamenlijke identiteit
Hebben deze vier invalshoeken iets te maken met ons sociaal werk? Wel degelijk. Onze opdracht is mensen de kans te bieden mee te doen. Door individuele ondersteuning te bieden als mensen er alleen niet genoeg kracht voor hebben. Aan collectieve verbanden en samenhang te werken, zodat alle mensen ergens aansluiting kunnen vinden. Een gezamenlijke identiteit kan alleen ontstaan door gemeenschappelijke actie, ontmoeting en solidariteit. 

Scherpe scheidslijn
Als er een scherpe scheidslijn in een samenleving loopt, is het een valse verwachting te denken dat er wel een gemeenschappelijke, positieve identificatie met de gemeenschap kan ontstaan. Wanneer elk perspectief ontbreekt ooit volwaardig lid van die gemeenschap te mogen worden, is dat voor geradicaliseerde individuen en groepen blijkbaar een aanleiding om in een blinde redeloze gewelddaad de waarheid te zoeken. Zo gezien heeft het sociaal werk een ongelooflijk belangrijke opdracht, waarbij we regelmatig na moeten denken over de vraag: wat is er eigenlijk aan de hand in onze samenleving? 

categorieën: Algemeen

1 reactie

Gé Grubben
Gé Grubben
24 augustus 2017, 23:27

Beste Gon, de vakantie heeft je wellicht goed gedaan, want je kijkt met een heldere blik naar de wereld. Je verbindt zaken die anderen vaak strikt gescheiden (willen) houden. Je kiest voor het thema terreur - pas op, want voor dat je het weet zit je zogenaamd weer 'begrip' te tonen - maar de deling is veel ingrijpender. (En dat is ook waar jouw organisatie voor staat.) Ik zie dagelijks mensen die steeds dieper in de shit zakken, niet meekunnen. De kranten staan vol over de huizenmarkt, maar dan gaat het alleen over de koop. Niet over de sociale huur, waar de prijzen alleen maar stijgen en de dienstverlening tot een soberheidsniveau is teruggebracht dat zijn weerga niet kent. De banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt worden ingevuld door scholieren en studenten. Nederland moet een kenniseconomie worden, terwijl bijna de helft van onze bevolking daar de hersens niet voor heeft. En de vrije markt en aanbestedingen zorgen ervoor, dat juist die groepen ook in de zwaar concurrerende markt zitten. Aan de ene kant verdwijnt de lage ambtenaar, terwijl aan de andere kant de goed betaalde adviseur zijn intrede doet. Salarissen net boven het minimum, mits je fulltime werkt, terwijl er alle ruimte is voor loonsverhogingen, bezuinigt de politiek liever op uitkeringen om het verschil te maken. Want de middenklasse die hebben de crisis opgevangen. (Ja, de rijken zijn rijker geworden.) Het ergste vind ik nog de kilte van het systeem. Uitkeringen die om allerlei redenen worden stopgezet. Soms zeg ik weleens tegen een ambtenaar die het weer over de regels heeft: "Als je denkt dat ... zijn/haar huur niet wil betalen, de kinderen geen eten wil geven, of wat dan ook, dan moet je doen wat je doet. Volgens mij hebben wij nu juist regels om te voorkomen dat mensen onder brug of in een doos belanden. En door jouw toedoen belanden ze daar. Dus..."
Ik word oud en soms verlang je dan terug naar vroeger. Toen zat daar bij de Sociale Dienst een (aardige) mevrouw of meneer die je hielp bij je aanvraag (nu moet dat digitaal, overigens volgens mij in strijd met de wet), je ook weleens streng toesprak, volgens de toen geldende regels, maar wel begrip toonde. Ik weet zelfs nog dat de VVD bijstand een recht vond. Toen hadden we een enorme werkloosheid onder hoogopgeleiden, en met dat volk wilde je toen geen ruzie krijgen. Ik loop al 35 jaar mee in dit werk en ik ben blij dat we nog steeds bestuurders al jou hebben.

Plaats een reactie

Naam
E-mail
Reactie